In nieuwbouwresidenties wint collectieve energievoorziening in sneltempo aan belang. Daarbij komt de naam Noven meer en meer naar voor. Als nieuwbouwmakelaar zien we die naam bij Owen steeds talrijker verschijnen, zoals onder meer in het project The Tide in Antwerpen en Park aan de Stroom in Hemiksem. Toch blijft het voor veel kandidaat-kopers een abstract gegeven. Wie levert de warmte? Wie bepaalt de prijs? En hoeveel controle heb je nog als bewoner?

Dat maakte een kennismaking met Noven, een speler met een stevige marktpositie, het ideale vertrekpunt om het ESCO-model meteen correct te duiden. Eind december ging Thibaut Van Landegem van OWEN, in gesprek samen met Menno Janssens en Jeroen Rabaey, 2 van de 3 co-founders en Lara Desimpel, head of legal & commercial operations, in hun kantoren te Gent.

First things first, wie is Noven?

Noven werd opgericht in 2019 door Jeroen en Menno en telt inmiddels een team van 20 medewerkers. Ze hebben ook een dochterbedrijf, The Drilling Company, dat instaat voor geothermische boringen. Daarmee behoort Noven tot de grootste spelers in Vlaanderen op het gebied van collectieve, fossielvrije energievoorziening. Het bedrijf focust vooral op de performantie en betrouwbaarheid van hun installaties.

Noven is geen leverancier van warmtepompen op zich, maar een erkende energieleverancier bij de VREG, die verwarming en warm water levert uit duurzame bronnen zoals geothermische warmtepompen en lucht-water systemen. Ze werken uitsluitend met fossielvrije oplossingen en garanderen zo een toekomstgerichte energievoorziening. Naast warmte staat Noven ook in voor het elektrisch laden van voertuigen binnen de residentie. In België heeft Noven momenteel zo’n 1000 individuele klanten, met nog veel projecten in de pipeline.

Alle leveringen worden rechtstreeks aan de klant gefactureerd via een facturatieplatform en klantenportaal, met een maandelijkse afrekening. In tegenstelling tot een traditioneel energiecontract wordt het werkelijk verbruik per maand afgerekend in plaats van met vaste voorschotten te werken: zo hebben de klanten elke maand een transparant zicht op hun verbruik en kosten.

Wat is een ESCO en wat is het niet?

Een ESCO of voluit Energy Service Company is geen installateur van technieken en ook geen klassieke energieleverancier. Het is een partij die warmte en koeling levert als dienst, zowel voor ruimteverwarming als voor sanitair warm water, inclusief ontwerp, financiering, exploitatie, onderhoud en monitoring van het volledige energiesysteem binnen een residentie. De koper van een nieuwbouwappartement koopt dus geen warmtepomp, maar neemt warmte af op basis van individueel verbruik, net zoals men Spotify gebruikt in plaats van cd’s te kopen.

Het model wijkt fundamenteel af van hoe we verwarming decennialang hebben benaderd en vergt in Vlaanderen toch wel wat inburgering. In de Scandinavische landen en ook in Nederland is men jaren geleden al vertrokken vanuit collectieve warmtevoorziening.

Wat is de aanpak van Noven?

NOVEN hanteert een zuivere ESCO-aanpak en focust zich nog uitsluitend op nieuwbouwprojecten die vanaf de ontwerpfase vertrekken vanuit een collectieve, fossielvrije energievoorziening. Elk nieuw project werkt op het modulair energieconcept van NOVEN en wordt uitgewerkt in nauw overleg met de projectontwikkelaar en de betrokken architecten, met als doel een performant en toekomstbestendig energiesysteem.

De technische installaties worden gerealiseerd door gespecialiseerde onderaannemers, maar blijven volledig onder verantwoordelijkheid van NOVEN. Dat omvat niet alleen de realisatie, maar ook het onderhoud, de monitoring en eventuele herstellingen gedurende de volledige looptijd van het project.

Naast collectieve warmteoplossingen biedt NOVEN ook collectieve laadpaaloplossingen aan in ondergrondse parkings, waarbij elektrische wagens intelligent en gebalanceerd worden aangestuurd. NOVEN is erkend als warmteleverancier bij de VREG en werkt uitsluitend met fossielvrije technieken, zoals geothermische warmtepompen, lucht-waterwarmtesystemen en restwarmte. In specifieke dossiers wordt bovendien warmte gerecupereerd uit afvalwater via infrastructuur van Aquafin.

Zonnepanelen kunnen deel uitmaken van het concept, voornamelijk ter ondersteuning van de centrale installatie. NOVEN levert echter geen elektriciteit aan bewoners en voorziet geen individuele zonnepanelen of thuisbatterijen. De focus ligt resoluut op collectieve performantie, ontzorging van de klant en langetermijnbetrouwbaarheid.

Misvattingen van kandidaat-kopers ontleed: NOVEN schept duidelijkheid

Is een ESCO goedkoper?

Nee, maar dat is ook niet het juiste criterium.

Een ESCO is niet per definitie goedkoper dan individuele oplossingen, maar ook niet duurder. Wie enkel vergelijkt op prijs per kWh, mist waar de echte meerwaarde zit. Die zit niet zozeer in een lagere energiefactuur op elk moment, maar in performantie, stabiliteit en slimme aansturing van het energiesysteem. Zo vindt een interventie binnen de 24 uur plaats en staat er een team klaar om zo snel mogelijk in te grijpen. Dit soort ontzorging heb je bij een individueel systeem niet.

Waar een ESCO ook écht het verschil maakt, is in hoe energie wordt geproduceerd en ingezet. Naast vaste dag- en nachttarieven en klassieke variabele tarieven bestaan er vandaag ook dynamische elektriciteitstarieven die elk uur wijzigen. Dankzij de opkomst van die dynamische markten kunnen collectieve installaties steeds slimmer worden aangestuurd.

Op momenten dat elektriciteit goedkoop is, of zelfs negatief geprijsd staat, kan het systeem extra warmte produceren en opslaan in buffervaten. Dat is geen gimmick, maar doelgerichte load shifting: energie bewust verschuiven in de tijd om pieken te vermijden, het net te ontlasten en kosten onder controle te houden. Complex, maar dat is wat NOVEN graag op zich neemt.

Als klant moet je je natuurlijk niet zelf verdiepen in de energiemarkten: NOVEN past steeds het meest voordelige beschikbare tarief toe voor de warmteproductie, gebaseerd op de V-test van de VREG. Zo heb je altijd warmte aan een eerlijke en transparante prijs, zonder investerings- en onderhoudsrisico’s.

Hang ik dan voor 30 jaar vast aan de ESCO?

De ESCO moet zijn investeringen in de installatie doen terwijl het gebouw nog gebouwd moet worden: daarom moeten de contracten ook al vastliggen van in het begin.

NOVEN benadrukt dat het cruciaal is dat de prijszetting helder is vanaf de start, zodat je als kandidaat-koper goed weet waar je aan begint. NOVEN past steeds het meest voordelige beschikbare tarief toe voor de warmteproductie, gebaseerd op de V-test van de VREG. Je kan het vergelijken met een energiecontract dat automatisch het beste tarief selecteert dat op dat moment beschikbaar is in de markt.

Niet alleen de prijs moet duidelijk zijn: ook de diensten die de ESCO gaat leveren! Zijn bijvoorbeeld alle herstellingen en vervangingen inbegrepen, moet er een restwaarde voor het systeem worden betaald,…

Als de prijs-kwaliteit goed is, is het net een geruststelling dat je de komende zoveel jaar niet op zoek moet naar een onderhoudspartij, een vervanging voor je warmtepomp, een gunstiger energiecontract enz.

De contracten lopen doorgaans over een periode van 30 jaar. Na afloop daarvan gaat de volledige installatie kosteloos over naar de residentie. Vanaf dat moment heeft de Vereniging van Mede-Eigenaars volledige keuzevrijheid: het contract verderzetten, heronderhandelen of de installatie zelf beheren.

Belangrijk om te weten is dat vooral de geothermische boringen een zeer lange levensduur hebben en vaak nog decennialang bruikbaar zijn. Met andere woorden: wanneer het contract afloopt, is de kern van het energiesysteem doorgaans nog lang niet “op”, maar net een duurzame troef voor de toekomst.

Wordt er voldoende laadvermogen gegarandeerd voor mijn elektrische wagen?

Velen gaan ervan uit dat alle wagens in een ondergrondse parking vaak tegelijk en continu zouden laden, terwijl dat in de praktijk nauwelijks voorkomt. Wagens staan wel geparkeerd, maar zijn lang niet altijd aan het laden en bovendien zijn parkings zelden volledig volzet. De effectieve gelijktijdigheid van laadbeurten blijft daardoor beperkt. Daarbovenop zorgt slimme load balancing voor een verdeling van het beschikbare vermogen over de aangesloten laadpunten. Het systeem stuurt realtime bij op basis van de werkelijke vraag, vermijdt piekbelastingen en benut de elektrische installatie optimaal. Net door die combinatie kan in de meeste situaties probleemloos geladen worden aan 11 kW per voertuig, vergelijkbaar met een driefasige aansluiting in een privéwoning.

Collectieve energievoorziening en het ESCO-model vragen vandaag nog wat duiding, maar winnen duidelijk aan populariteit. Door misvattingen te benoemen en ze te toetsen aan de praktijk, wordt duidelijk dat het model vooral inzet op efficiëntie, transparantie en toekomstbestendigheid. Met spelers zoals NOVEN krijgt collectieve warmte in nieuwbouw een duidelijke structuur en een steeds stevigere plaats binnen het Vlaamse woonlandschap.

Misverstanden over ESCO in nieuwbouw: NOVEN schept duidelijkheid